Cùng với sự tăng trưởng nhanh của thị trường xe điện, cuộc đua phát triển hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam ngày càng sôi động. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư, Tân Phát ETEK Sài Gòn – đơn vị đang trực tiếp xây dựng hệ thống trạm sạc cho nhiều đối tác – cho rằng bài toán của thị trường không chỉ nằm ở số lượng trụ sạc, mà còn ở vị trí, hạ tầng điện, tiêu chuẩn kỹ thuật, khả năng kết nối và hiệu quả đầu tư.
Mục lục:
Thị trường trạm sạc ngày càng sôi động
Thị trường hạ tầng sạc xe điện tại Việt Nam đang ghi nhận sự tham gia của ngày càng nhiều doanh nghiệp.
Mới đây, Công ty TNHH Năng lượng Nova (Nova Energy) khai trương bãi đỗ xe tích hợp trạm sạc xe điện tại Thành phố Hồ Chí Minh. Mô hình kết hợp bãi đỗ và trạm sạc được kỳ vọng giúp bổ sung hạ tầng sạc và mang lại sự thuận tiện cho người sử dụng xe điện.
TMT Motors cũng chính thức tham gia thị trường với mục tiêu phủ sóng 30.000 trạm sạc trên toàn quốc. Trong khi đó, Công ty TNHH VETC Digital đã liên thông hơn 350 trụ sạc, cho phép chủ xe tìm kiếm và sử dụng dịch vụ sạc trên cùng một ứng dụng.
V-Green, doanh nghiệp do VinFast thành lập, hiện đang giữ vị trí dẫn đầu về quy mô mạng lưới. Theo doanh nghiệp, hệ thống đã có hơn 150.000 trạm sạc phủ khắp cả nước và đang tiếp tục phát triển các siêu trạm sạc, đồng thời mở rộng mạng lưới tủ đổi pin xe máy điện.
Sự tham gia của nhiều doanh nghiệp cho thấy hạ tầng sạc đang trở thành một phần quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh tại Việt Nam.
Theo Statista, dù xe điện hiện vẫn chiếm thị phần chưa lớn, thị trường Việt Nam đang cho thấy nhiều tín hiệu tăng trưởng. Giá nhiên liệu, nhận thức về môi trường và các chính sách hỗ trợ đang góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi.
Các dự báo cho thấy đến năm 2028, Việt Nam có thể có khoảng một triệu ô-tô điện lưu thông và con số này có thể đạt 3,5 triệu xe vào năm 2040.
Tân Phát ETEK Sài Gòn: Không chỉ cần nhiều trụ sạc, mà phải đặt đúng nơi
Ở góc độ đơn vị trực tiếp tham gia xây dựng hệ thống trạm sạc cho nhiều đối tác, Tân Phát ETEK Sài Gòn nhận thấy một trong những vấn đề lớn hiện nay là sự phân bổ hạ tầng sạc chưa đồng đều.
Theo ông Lê Lập Sơn – Giám đốc Tân Phát ETEK Sài Gòn, tại các thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, số lượng trụ sạc đã tương đối cao. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, người sử dụng xe điện có thể tìm thấy trụ sạc trong bán kính khoảng 3-5 km ở nhiều khu vực.
Tuy nhiên, khi di chuyển đến Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên hay khu vực Tây Bắc, việc tìm được một điểm sạc thuận tiện trở nên khó khăn hơn.
Bài toán này càng rõ ràng khi nhu cầu di chuyển đường dài bằng xe điện tăng lên. Hệ thống đường cao tốc của Việt Nam đang mở rộng lên hơn 3.000 km cùng hàng nghìn km quốc lộ, kéo theo yêu cầu về hạ tầng sạc trên các tuyến giao thông liên tỉnh.
Hiện nay, một số trạm sạc đã được phát triển dọc các tuyến cao tốc nhưng mạng lưới vẫn còn khá thưa. Ngược lại, trên nhiều tuyến quốc lộ, hệ thống trạm sạc phát triển rộng hơn nhờ sự tham gia của các chủ đầu tư theo nhiều mô hình khác nhau.
Điều này tạo ra một nghịch lý: người sử dụng xe điện có thể dễ dàng tìm trạm sạc khi đi quốc lộ nhưng lại gặp những đoạn đường dài thiếu điểm sạc khi di chuyển trên cao tốc. Với những mẫu xe có dung lượng pin không quá lớn, người dùng có thể phải rời cao tốc để tìm điểm sạc trước khi tiếp tục hành trình.
Theo ông Lê Lập Sơn, vấn đề của Việt Nam không đơn thuần là thiếu trụ sạc, mà quan trọng hơn là mạng lưới trụ sạc chưa được phân bổ hoàn toàn phù hợp với nhu cầu di chuyển thực tế.
Chi phí đầu tư và hành lang pháp lý vẫn là rào cản
Theo Ngân hàng Thế giới (WB), đến năm 2030, 50% phương tiện đô thị và toàn bộ xe bus, taxi tại Việt Nam được kỳ vọng chuyển sang sử dụng điện. Việt Nam cũng đặt mục tiêu đến năm 2050 chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.
Nhu cầu điện cho xe điện được dự báo sẽ tăng mạnh sau năm 2030. Đến năm 2035, ngành điện có thể cần tăng sản lượng thêm 5% và công suất mạng lưới thêm 4% để đáp ứng nhu cầu sạc. Đến năm 2050, mức tăng tương ứng có thể lên tới 30% và 15%.
Theo dữ liệu được ông Trần Nguyễn Ngọc Thành, Tổng Giám đốc VETC Digital chia sẻ, trong sáu tháng đầu năm 2026, xe năng lượng mới chiếm 28,9% lượng xe đăng ký mới trên thị trường. Với xe chở khách du lịch, tỷ lệ này lên tới 57%, trong khi lĩnh vực logistics và vận tải đội xe cũng bắt đầu chuyển đổi với 2,5% xe đăng ký mới là xe điện.
Tốc độ chuyển đổi này đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với hạ tầng sạc.
Từ kinh nghiệm triển khai thực tế, Tân Phát ETEK Sài Gòn cho rằng việc xây dựng một trạm sạc không chỉ đơn giản là đầu tư thiết bị. Doanh nghiệp còn phải giải quyết bài toán về nguồn điện, trạm biến áp, mặt bằng, hệ thống vận hành, an toàn và nhiều hạng mục hạ tầng liên quan.
Theo tính toán của ông Lê Lập Sơn, tổng vốn đầu tư cho một trạm sạc quy mô lớn có thể lên tới khoảng 7-8 tỷ đồng, tùy cấu hình và điều kiện thực tế. Chi phí đầu tư lớn khiến không nhiều doanh nghiệp có đủ nguồn lực để nhanh chóng xây dựng mạng lưới trên phạm vi toàn quốc.
Bên cạnh đó, hành lang pháp lý liên quan đến lắp đặt trụ sạc và sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý vẫn cần tiếp tục hoàn thiện. Các yêu cầu về an toàn, đặc biệt là phòng cháy chữa cháy, đã được đặt ra nhưng thị trường vẫn cần những hướng dẫn cụ thể và đồng bộ hơn về tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế, lắp đặt và vận hành.
Cuộc đua tiếp theo nằm ở công nghệ và khả năng kết nối
Một vấn đề khác của thị trường là trải nghiệm sử dụng trạm sạc còn phân mảnh. Người dùng có thể phải sử dụng nhiều ứng dụng khác nhau để tìm kiếm và thanh toán tại các hệ thống sạc, trong khi các nhà đầu tư trạm sạc độc lập cũng gặp khó khăn trong việc tiếp cận lượng khách hàng lớn hơn.
Theo Tân Phát ETEK Sài Gòn, khi hạ tầng sạc tiếp tục mở rộng, cạnh tranh trên thị trường sẽ không còn chỉ được đo bằng số lượng trụ sạc.
Công nghệ, khả năng liên thông giữa các hệ thống, quản lý vận hành, thanh toán và trải nghiệm người dùng sẽ trở thành những yếu tố quyết định trong giai đoạn tiếp theo.
Đây cũng là hướng Tân Phát ETEK Sài Gòn đang tập trung khi tham gia triển khai các dự án trạm sạc cho đối tác. Thay vì chỉ nhìn vào thiết bị, mỗi dự án cần được tính toán tổng thể từ nhu cầu sử dụng, vị trí, nguồn điện, công suất đến khả năng vận hành và mở rộng trong tương lai.
Sự phát triển nhanh của xe điện đang mở ra cơ hội lớn cho thị trường hạ tầng sạc Việt Nam. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu trong dài hạn, bài toán không chỉ là “có bao nhiêu trụ sạc”, mà còn là “đầu tư ở đâu, đầu tư như thế nào và vận hành ra sao để thực sự hiệu quả”.
Với kinh nghiệm trực tiếp triển khai hệ thống trạm sạc, Tân Phát ETEK Sài Gòn đang từng bước tham gia vào quá trình hoàn thiện hạ tầng cho giao thông điện hóa, đồng hành cùng các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh tại Việt Nam.
Link bài viết tại: https://nhandan.vn/cuoc-dua-phu-song-ha-tang-tram-sac-xe-dien-post986903.html